Hareketli Tavan Sistemleri

Hareketli tavan sistemleri, bir mekânın üst örtüsünün tamamının veya bir bölümünün açılıp kapanabildiği çözümlerdir. Pergoladan farkı, çoğu zaman sıfırdan bir yapı kurmak yerine mevcut duvarların, kolonların veya var olan bir iskeletin üzerine uygulanmasıdır.

Üç sistem arasındaki fark nedir?

Rolling roof, cam veya polikarbonat panellerin yan raylar üzerinde birbirinin altına kayarak toplandığı sistemdir; kapalı konumda üstünüzde şeffaf bir yüzey kalır, bu yüzden gölge değil hava koruması sağlar. Açılır kapanır tavan daha geniş bir tanımdır ve kumaş, membran ya da panel örtülerin toplanabildiği bütün kurguları kapsar. Otomatik tavan ise ayrı bir örtü tipi değil, hareketin motor ve kontrol ünitesiyle yapıldığı çalışma biçimidir; her üç örtü tipi de otomatik hâle getirilebilir.

Hangisi hangi durumda seçilir?

Kapalıyken içeriye ışık girmesi isteniyorsa panelli çözüm doğru tercihtir: kışın kapalı ama karanlık olmayan bir mekân elde edersiniz. Buna karşılık cam veya polikarbonat panel, yaz öğle saatlerinde altındaki alanı ısıtır; bu yüzden panelli sistemlerin altında ayrıca bir gölgelendirme katmanı ya da yeterli havalandırma planlanmalıdır. Amaç serinlik ise kanat açısını değiştirebilen bioklimatik pergola ısıyı daha iyi yönetir. Örtünün tamamen ortadan kalkması, yani gökyüzünün açılması isteniyorsa kumaş örtülü açılır kapanır kurgular en hafif çözümdür.

Mevcut yapının üzerine uygulanabilir mi?

Uygulanabilir, ancak taşıyıcının yükü kaldırdığından emin olunması gerekir. Panelli bir tavan, kumaş bir örtüye göre belirgin biçimde ağırdır ve bu ağırlık kapalı konumda tüm yüzeye, açık konumda ise panellerin toplandığı tek bir bölgeye biner. Yığılma bölgesinde yoğunlaşan bu yük, mevcut bir çelik konstrüksiyonun hesabında çoğu zaman yoktur. Kar tutan bölgelerde ise açık konumda bırakılmış bir tavan, kar yükünü toplandığı dar alanda taşımak zorunda kalır; kışın sistemin kapalı konumda bekletilmesi bu nedenle bir kullanım tercihi değil, gerekliliktir.

Su tahliyesi nasıl çözülür?

Hareketli tavanların en sık sorun çıkaran noktası birleşim yerleridir. Paneller arasındaki contalar zamanla sertleşir; toz ve yaprak, yan raylardaki tahliye kanallarını tıkar. Kanalı tıkalı bir sistemde su, panelin üzerinden içeri değil, rayın kenarından taşarak girer ve bu genellikle "conta bozulmuş" diye yorumlanır. Yılda bir kez rayların ve tahliye deliklerinin basınçlı suyla temizlenmesi, çoğu su şikâyetini baştan ortadan kaldırır. Yanların da kapatılması gündemdeyse cam sistemleri ile birlikte planlamak, sonradan profil değiştirmeye göre daha temiz bir sonuç verir.