Rolling Roof

Rolling roof, cam veya polikarbonat panellerin ray üzerinde birbirinin altına kayarak açıldığı tavan sistemidir. Paneller kalktığında değil, yana toplandığında alan açılır.

Nasıl çalışır?

Her panel bir taşıyıcı arabaya bağlıdır ve kendi rayında hareket eder. Sistem açılırken paneller sırayla birbirinin altına girer ve bir uçta üst üste toplanır. Kapalı konumda paneller arasındaki fitiller birleşerek kesintisiz bir yüzey oluşturur; su, tavan eğimiyle kenar oluğuna yönlendirilir. Toplanan paneller bir yığın oluşturduğu için tavanın tamamı açılmaz — açılan alan genellikle toplam yüzeyin belirli bir oranıdır ve bu oran panel sayısına bağlıdır.

Cafe ve restoranlarda neden yaygın?

İşletmeler için asıl mesele kapasitedir. Kapalı konumda alan yağmurda da servis verebilir; açık konumda ise dış mekân hissi geri gelir. Tavan cam olduğunda kapalı günlerde bile alan karanlık kalmaz, bu da içerideki masaların tercih edilmeye devam etmesini sağlar. Aynı ihtiyaç için cafe kapatma sistemlerine ve yan kapama seçenekleri için giyotin cama bakılabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Cam paneller ağırdır; taşıyıcı ve ray sisteminin statik hesabı ciddiye alınmalıdır. Toplanan panel yığınının duracağı bölge baştan planlanmalıdır, aksi hâlde açık konumda tavanın bir ucunda beklenmedik bir kalınlık oluşur. Ray içine yaprak ve toz birikmesi zamanla hareketi zorlaştırır; yılda birkaç kez ray temizliği bu sistemin gerçek bakım kalemidir. Kar yükünün yüksek olduğu illerde kışın kapalı konumda biriken kar hesaba katılmalıdır.

Alternatifi ne zaman daha uygun?

Tavanı tamamen açmak istiyorsanız açılır kapanır tavan daha doğru olur. Gölge ve havalandırmayı tavanı açmadan ayarlamak yeterliyse bioklimatik pergola hem daha hafif hem daha az bakım isteyen bir çözümdür.

Kaç panel, ne kadar açıklık?

Panel sayısı arttıkça açılan alan artar ama toplanan yığının kalınlığı da büyür. Pratikte bu bir denge sorusudur: tavanın yarısını açmak çoğu kullanım için yeterlidir ve daha ince bir yığın bırakır. Tamamına yakınını açmak isteniyorsa panel sayısı artar ve bir uçta belirgin bir hacim oluşur. Karar verilmeden önce açık konumdaki görüntünün de düşünülmesi gerekir; yalnızca kapalı hâline bakarak seçim yapmak sonradan şaşırtır.

Ray bakımı neden bu sistemde daha önemli?

Paneller ağırdır ve hareket tekerlek üzerindedir. Raya biriken yaprak, toz ve kum önce sesi artırır, sonra motoru zorlar. İhmal edildiğinde tekerlek aşınır ve panel raydan çıkma eğilimi gösterir. Yılda iki kez ray temizliği ve tekerlek kontrolü, bu sistemde ihtiyari değil rutin bir iştir. Ağaç altındaki uygulamalarda sıklık artar.